باطن او را دريافتى ؟ ! نه آن‌چه بر زبان آورد پذيرفتى و نه از باطن او آگهى يافتى . اسامه نادم شد و سوگند ياد كرد كه ديگر هيچ‌كس را كه شهادتين گويد نكشد ، و به همين جهت هم در جنگ‌هاى امير المؤمنين عليه السّلام شركت نكرد . پس آيهء شريفه نازل شد : وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً . . . . « 1 » آزار مسلمان جايز نيست فالمسلم من سلم المسلمون من لسانه و يده إلّا بالحقّ ؛ همانا مسلمان كسى است كه مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند مگر از روى حقّ . گفته‌اند كه اين نظير قول خداى تعالى است : . . . وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ . . . « 2 » ؛ و نفسى را كه خدا حرام كرده جز به حق نكشيد . و لا يحلّ أذى المسلم إلّا بما يجب ؛ و آزار مسلمان جايز نيست مگر اين‌كه ( به حكم قصاص ) واجب باشد . خداى تعالى مىفرمايد : وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها . . . « 3 » ؛ و انتقام بدى مردم به مانند بد ، رواست ( نه زيادتر ) . . . . وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ « 4 » ؛ و اگر حرمت ماه‌هاى حرام را نگاه نداشته و با شما بجنگند شما نيز قصاص كنيد پس هركه به جور و ستم‌كارى شما دست دراز كند او را به مقاومت از پاى درآوريد به‌قدر ستمى كه به شما رسيده است . و از خدا بترسيد و بدانيد كه خدا با پرهيزكاران است . بادروا أمر العامّة و خاصّة أحدكم و هو الموت ؛ بشتابيد در رفع نيازمندىهاى مردم ،

--> ( 1 ) . ج 1 ، ص 148 . ( 2 ) . انعام ( 6 ) آيهء 151 . ( 3 ) . شورى ( 42 ) آيهء 40 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 194 .